top of page

14.07.26_Dzień Polskiej Fantastyki Naukowej. Kino, literatura i rozmowy o przyszłości

Zaktualizowano: 16 lip


W Miejskiej Bibliotece Publicznej w Zawierciu świętowaliśmy Dzień Polskiej Fantastyki Naukowej — wydarzenie ogłoszone przez Polską Fundację Fantastyki Naukowej, która objęła zawierciańskie obchody patronatem. Spotkaliśmy się w kameralnym gronie, w klimatycznych wnętrzach Miejskiej Izby Muzealnej, gdzie na ten dzień powstała niewielka sala projekcyjna. Było dokładnie tak, jak lubimy: blisko ludzi, blisko kultury, z przestrzenią na kino, rozmowę i wspólne odkrywanie historii polskiego science fiction.



Patronem Dnia Polskiej Fantastyki Naukowej jest Jerzy Żuławski — pisarz, poeta, dramaturg i filozof, uznawany za jednego z najważniejszych prekursorów polskiej fantastyki naukowej. To autor „Trylogii księżycowej”, wizjonerskiego cyklu powieściowego z początku XX wieku, w którym podróż kosmiczna staje się punktem wyjścia do opowieści o człowieku, społeczeństwie, religii, władzy i potrzebie tworzenia mitów. Dlatego pierwszym filmem naszego spotkania było „Na srebrnym globie” Andrzeja Żuławskiego — autorska adaptacja prozy jego stryjecznego dziadka. To jedno z najbardziej niezwykłych dzieł w historii polskiego kina: dzikie, intensywne, poetyckie, pełne obrazów, których nie da się łatwo zapomnieć.

Film opowiada o grupie astronautów, którzy opuszczają Ziemię, by stworzyć nową cywilizację. Szybko jednak okazuje się, że nawet na inną planetę człowiek zabiera ze sobą własne lęki, ambicje, konflikty i potrzebę tworzenia wielkich opowieści. To nie jest spokojne, klasyczne science fiction. To bardziej rytuał niż opowieść przygodowa, bardziej pytanie o człowieka niż historia o kosmosie. Drugą projekcją był film „W nich cała nadzieja” Piotra Biedronia — współczesne polskie science fiction o świecie po katastrofie, samotności, technologii i odpowiedzialności. To kino bardzo kameralne, niemal monodramatyczne. Magdalena Wieczorek prowadzi widza przez doświadczenie osoby, która zostaje sama — jak ostatni człowiek na Ziemi. Towarzyszy jej robot Artur, a w tle wybrzmiewają wojny klimatyczne, katastrofa ekologiczna i pytanie o to, czy technologia bez empatii może naprawdę służyć człowiekowi. Na plakacie filmu pojawia się zdanie: „To może być oparte na prawdziwej historii”. Po seansie trudno przejść obok niego obojętnie. Bo choć film jest opowieścią fantastyczną, dotyka lęków bardzo współczesnych: kryzysu klimatycznego, samotności, automatyzacji i świata, który wymaga od nas już nie tylko myślenia, ale także działania.

Każdy z seansów poprzedziliśmy krótkim wstępem, a na zakończenie zaprosiliśmy uczestników do interaktywnego quizu wiedzy o prezentowanych filmach. Było trochę klasyki, trochę ciekawostek, trochę pytań dla uważnych widzów i oczywiście nagrody. To wydarzenie było dla nas również początkiem nowej, bardzo dobrej współpracy z Miejską Biblioteką Publiczną w Zawierciu. Cieszymy się, że mogliśmy wspólnie stworzyć przestrzeń dla polskiej fantastyki naukowej — tej klasycznej i tej współczesnej.

Chcielibyśmy, aby Dzień Polskiej Fantastyki Naukowej w Zawierciu stał się stałym świętem filmowym. Myślimy już o tym, jak rozwijać wydarzenie w kolejnych latach: o kolejnych pokazach, spotkaniach, rozmowach i działaniach, które mogłyby przywracać polskiemu science fiction należne mu miejsce w lokalnej kulturze. Wracamy też myślą do doświadczeń, które już kiedyś udało się zbudować wokół kina fantastycznego.

Festiwal Filmów science-fiction im. Philipa K. Dicka w Łodzi Nawiązujemy zarówno do lokalnej tradycji - historycznego klubu fantastyki naukowej, ale także także naszego doświadczenia organizacji łódzkiej odsłony wydarzeń, związanych z nowojorskim Philip K. Dick Film Festival - wydarzeniu skupionym na wyobraźni oraz pytaniach o przyszlość. To festiwal filmowy w całości poświęcony obrazom science fiction, które zawierają nawiązanie do twórczości patrona. Może uda się znaleźć sposób, by ponownie połączyć nasze drogi a na nich literaturę, film, lokalną kulturę i rozmowę o świecie, który dopiero próbujemy zrozumieć.


Wczorajsze spotkanie pokazało, że taka rozmowa ma sens.

 
 
 

Komentarze

bottom of page